insanbiçimci tanrı anlayışı.
" ve tanrı insanı kendi suretinde yarattı" tekvin de gecer bu ifade..islam tarihinde musebbihe diye anilan bir mezhepte de buna benzer bir yaklaşımm var. müşebbihe, teşbih ile ilgilidir.
modern zaman bilimcileri bu sözü tersine cevirmis ve tanrı kavramının , insanin mükemmel bir benzetmesi oldugu sonucuna varmistir. bir terslik var fakat bu terslik biraz hegelyen biraz marksyendir.
antik yunan filozoflarindan biri * antropomorfik tanri anlayisina karsi bir tür mücadele vermis.
kur'an-i kerim'deki bazi ifadeler ile ilgili genel olarak iki görüs var: oldugu gibi inanmak, tevil yapmamak; tevil yapmak.
misal " allah'ın eli onların eli üzerindedir' ifadesini mutezile dilsel bir kullanim ( deyim oldugu) ve anlaşılabilir olduğunu ileri sürer. esari mezhebi/ekolu tefsir etmemeye, oldugu gibi inanmaya eğilimlidir.
derin bir konu oldugu apacik; ama bu derinlik ne direkt bir sekilde allah'in insana benzetilmesi, ne de insanin allah'a benzetilmesiyle çözülebilirdir.
xenophanes hazretleri antrpomorfizm ile mücadele eden feylesof- ki macit gökberk kendisi icin " bir ozan gibi dolaşıp halki aydinlatmaya calismistir" demis. .
macit gökberk söyle bir cikarsama da yapmis: " böylece tektanri inancina atılan ilk adimi atmis." macit gökberk'e selam eder, tektanricilik inancının ( en azindan modern bilimlerin de verilerini hatirlatarak)' en azindan ' musa ( a.s.) ile basladigini dile getirir, bu ne bicim felsefe anlayisidir derim.
(bkz. der mann moses und die monotheistische religion)
e üç hal yasası zaten bir safsata.
