kurtce atasozleri ve deyimler

ker jı xwediye xwe re bargîre
ker jı keran kertire...

Eyarê bênamûsa fırehe
(namussuzun postu geniştir)

Aqlê sıvık barê gırane.

-xwedé çiya bıbine berfé lé dıbarine.
-welle?

"Dostê bawu nêbeno dijmenê lawu"
ya da
" Dijmenê bawu nêbeno dostê lawu" (zazaca)

"Babaya dostolan evlada düşman olmaz"
ya da
" Babanın düşmanı evladın dostu olmaz"

Xwedê heyı xem tuneyı

göz olanı, akıl olacağı..
gözolanı,akıl olacağı..
göz olanı, akıl olacağı...

ker kere careke dı kewe kunacale..
(eşek eşektir bir kere çukura girer.hataların tekrarlanmaması gerektiğine dair(dir))

berde bin te erde
meydanı boş bulmak anlamına gelsin

ciğara ber bayê gayîna nav kayê
Üç birlik kuralı olmayan eylemler
rüzgara karşı içilen sigara ile saman içindeki seksin tatsızlığı anlatılır.

"yê ku ji jina xwe natirse ne tu mêr e": karısından korkmayan gerçek adam değildir.
hemmen akabininde şu sözü de söylemişler;
"yê ku bi jina xwe nikare ne tu mêr e": karısına söz geçirmeyen gerçek adam değildir.

"tové belki şin nayé "

diranê zılamê feqir dı şorbê de dişke
"fakir adamın dişi çorba içerken kırılır"
babamın fakir adamların bahtsızlığını ifade eden sözü.

Çav bûyîn, aqil qewimînên ku wê bibin dibîne.

Göz olanı, akıl olacağı görür.

Musa Dinç

Got: "Erebo qûna te reş e." Got: "Male min ev e."
kimse yaratılışa itiraz etmemeli.

Got: "Pîre tu ji carekî re çawayî?" Got: "Çi zanim pêş malan e."
pirê demiş ki istemem, yan cebime koy ya da yan tarafa geçelim.

Gû ji rêxê re dibeje: "Delala ber dilê min."
beterin beteri var, beter, beterin beterinin padişahıdır.

Gû li rûye mirov didin, neynikê jî didin ber.
insanı rezil kepaze ediyorlar, diyelim de meal kalsın.

Gotin: "Pisîke gûye te derman e." Pisîke rît, xist xerman e.

merhemet merez e

merhamet hastalıktır. annemin sık kullandığı atasözü. nietzche'nin felsefsini biliyormuş hissini veriyor...

serê çiyayê bilind timi dumane
yüksek dağların başı her zaman dumanlıdır.

mér ketıne kuwaran jın çone hawaran

bir olay anında ortanda erkeğin bulunmadığı anlarda kullanılan bir deyimdir

"Xortê malê; bûka salê"

Evin delikanlısı ile bir yıllık gelinden korkulur.

eski patronum orjinali ve tercümesiyle beraber zazaca bi atasözü söylediydi " erkek ki,kadin sözüyle,cocuk sözüyle is yapar,o adam erkekten sayilmaz " gibiydi ve de güzeldi ... ;)

"Mınnet, sey kir hêr nêriyo, ho sêr beriya darkerdı. Tı nataz biyêr, wetaz şiyer quyen tuı sara."(Zazaca)
Minnet eşeğin Joy strike çubuğu gibidir. eşiğe asılıdır. içeride girsen dışarıda çıksan kelei şerife temas eder.
Mınnet kötü bir şeydir.
Adamın biri minnet altında kalacağıma trenin altında kalırım.

Gur dikujin qijak dıxun

"dar ser koka xwa, mîrov li ser zımanê xwa şindıbe!"
ağaç kendi kökü üstüne insan ise kendi dili üstüne yeşerir.

"kurmê darê jı darê ne be
zevalê na de darê"
"ağacın kurdu ağaçtan olmasa ağaca zeval vermez."
yani düşman içerden olmasa zarar vermez ya da sizin yetiştirdiğiniz birisi size ihanet etmezse dişarıdan gelecek zararın bir ehemniyeti yoktur. daha ziyade ihanetle ya da içten çürümeyle alakalı bişi değil mi?

"Berxe nêr ji boy kêr"
koçlar bıçak içindir
kürt liderlerinin hayat hikayesini anlatır. özellikle dr fuat, izzettin yıldırım, qadı muhammed ve hepsi için...

ceh xwar..
ev gotın dı tırki da jêra güzel adlandrıma tê gotın. ema dı kurdi da şuna xeberê pêşiyan gırtiye. dı herê ma mêrdinê da pırani tê gotın. mena wi:arpa yiğen... bı rasti tu ger jı yekê hes dıki û tu jê ra hêrs buy ew dem jıra nebêj ker jêra bêj ceh xwar... :)))))))

çêlıkê mari bê jahr nabo...
ev tê vi mena yê: yılanın dölleri(yavruları) zehirsiz olmaz... ger tu baweri mırovê hemberê xwe nayni û bav û kalê hemberê xwe nas dıki ev gotın kari jêra bêji...
peyvê ka gırane. gora wi...