Allah'ım bir geçim kapısı açıver bana;
Kimseye minnetsiz yaÅŸamak yeter bana;
Şarap içir, öyle kendimden geçir ki beni
Haberim olmasın gelen dertten başıma.

Dünya yuvarlak olmasaymış bana
Geçtiğim şarap duraklarından
Bir nefesti ki Hayyam
Kırmızısında sesi kulaklarım

Dünya dediğin bir bakışımızdır bizim;
Ceyhun nehri kanlı göz yaşımızdır bizim;
Cehennem, boşuna dert çektiğimiz günler,
Cennetse gün ettiğimiz günlerdir bizim.

Ey zaman, bilmez misin ettiğin kötülükleri?
Sana düşer azapların, tövbelerin beteri.
Alçakları besler, yoksulları ezer durursun:
Ya bunak bir ihtiyarsın, ya da eşeğin biri.

Ömür defterinden bir fal açtım gönlümce;
Halden anlar bir dost gelip falı görünce;
Ne mutlu sana, dedi; daha ne istersin:
Ay gibi bir sevgili, yıl gibi bir gece.

Sanırım herkesin Ömer Hayyam'ın en az bir dörtlüğüne vurulmuşluğu vardır.Sadece rubai yazan biri olmanın ötesinde X'i ilk kullanan matematikçidir.

Hacı Hoca Olmak Yetmez / Ömer Hayyam

Adil davranmadıktan sonra
Hacı , hoca olmuşsun kaç para
Hırka , tesbih , post , seccade güzel ama
Tanrı kanar mı bunlara

kadim jiletçi

Sevgiyle / Ömer Hayyam

Sevgiyle yoğrulmamışsa yüreğin
Tekkede , manastırda eremezsin
Bir kez gerçekten sevdin mi dünyada
Cennetin cehennemin üstündesin

Bir sır daha var , çözdüklerimden başka
Bir ışık daha var , bu ışıklardan başka
Hiç bir yaptığınla yetinme , geç öteye !
Bir şey daha var , bütün yaptıklarından başka

Rubailer - 1 / Ömer Hayyam

Ben olamayınca bu güller bu selviler yok
Kızıl dudaklar mis kokulu şaraplar yok
Sabahlar , akşamlar , sevinçler , tasalar yok
Ben düşündükçe var dünya , ben yok o da yok

Pergel / Ömer Hayyam

Sevgili, seninle ben pergel gibiyiz
İki başımız var, bir bedenimiz
Ne kadar dönersem döneyim çevrende
Er geç başbaşa verecek değil miyiz?

Cennette Huriler Varmış, Kara Gözlü / Ömer Hayyam

Cennette huriler varmış, kara gözlü
İçkinin de ordaymış en güzeli
Desene biz çoktan cennetlik olmuşuz
Bak bir yanda ÅŸarap, bir yanda sevgili...

Can Yoldaşı / Ömer Hayyam

Can yoldaşı dostlar çekildi gittiler
Ecel çiğnedi hepsini birer birer
Yan yana oturmuştuk hayat sofrasına
Bizden birkaç kadeh önce sızdı gittiler

Çemşit / Ömer Hayyam

Yıkık bir saray bu dünya dedikleri
Gece ve gündüz atlarını durak yeri
Yüz Çemşit'ten arta kalmış bir dünya bu
Yüz Behram kendinin sanmış bu gökleri

Ömür Kervanı / Ömer Hayyam

Bu ömür kervanı bir tuhaf gelir gider
Kazancın yaşamasını bildiğin günler
Saki, bırak şu yarını düşünenleri
Geçti gidiyor gece, geçmeden şarap ver

Gençlik Bir Kitaptı / Ömer Hayyam

Gençlik bir kitaptı, okuduk bitti;
Canım bahar geçti çoktan, kış şimdi.
Hani sevincin, o cıvıl cıvıl kuş?
Nasıl, ne zaman geldi, nasıl gitti..

Yürek / Ömer Hayyam

Bir yürek ki yanmaz yürek denir mi ona
Sevmek haram yüreğinde ateş olmayana
Bir günü sevgisiz geçirdinse yazık
En boş geçen günün o gündür inan bana

Ey Kör! / Ömer Hayyam

Ey kör!Bu yer, bu gök, bu yıldızlar,boştur boş!
Bırak onu bunu da gönlünü hoş tut hoş!
Şu durmadan kurulup dağılan evrende
Bir nefestir alacağın, o da boştur boş!

Arkadaş Dünya İçin Boş Yere Üzülme / Ömer Hayyam

Arkadaş dünya için boş yere üzülme
Şu hurda dünya için gereksiz yere üzülme
Var olan zaten geçti yok da ortada yok
Şen ol da var için yok için üzülme

Ey özünün sırlarına akıl ermeyen;
Suçumuza, duamıza önem vermeyen;
Günahtan sarhoştum, ama dilekten ayık;
Umudumu rahmetine bağlamışım ben.

Yanii...

ayrıca amansız bir muhaliftir çağının çarpıklıklarını rubaileri ile eleştirir. Hayatı boyunca ağzına tek damla şarap koymamış bir müderrisdir ve kendisi aynı zamanda bir astronomdur (ama hani şu değişik saçlı cadı gibi duran bir kadın var gazetelerde burç filan yazıyo onun gibi değil) Astronominin ne olduğunuda bilmek lazımdır yani :) ve kendisi Selçukluların ve Osmanlıların kullandığı Celali Takvimini hazırlayan bir zattır. Bu arada dehşet bir Matematikçidirde aynı zamanda "X" i literatüre o geçirmiştir...
Kısaca süper bir adamdır öyle sunulduğu gibi ayyaş değildir yani....

girme şu alçakların hizmetine
konma sinek gibi pislik üstüne
iki günde bir somun ye ne olur
yüreğinin kanını iç de boyun eğme

Yazık...800 civarında rubaisi olmasına rağmen nasrettin hoca fıkraları gibi bir dünya saçmalığın altına ismi yazılan adam...
Bknz: Ömer Hayyam'ı yanlış tanımak, anlayamamak, kadın, şarap ve şiir üçlemesiyle kısıtlayıp basite indirgemek....

Rahmetin var, günah işlemekten korkmam;
Azığım senden, yolda çaresiz kalmam;
Mahşerde lutfunla ak pak olursa yüzüm,
Defterim kara yazılmış olsun, aldırmam.

Diyeceğini demiş adam yaa kime ne şarapçı ya da günahkâr...

hakkında birçok uydurma hikaye, şiir yazılmış; dolayısıyla hafife indirgenmiş, zevk, eğlence peşinde bir müslüman epikür yaratılmıştır. gerçekte nasıl biriydi merak konusu...

amin maalouf'un semerkand isimli kitabında zikrettiği şair.

Ben içerim, ama sarhoşluk etmem:
Kadehten baÅŸka ÅŸeye el uzatmam.
Şaraba taparmışım, evet, taparım:
Ama senin gibi kendime tapmam.
Ömer Hayyam

"Öyle bir çember çizilse ki,

Çemberinde ben merkezinde sen,

Sen döndükçe beni, ben döndükçe seni görsem,

Öyle bir an gelse ki, yarıçap Sıfır olsa"

Ömer Hayyam

kader konusundaki belirsizliği beni yormuştu. iyi şeyler baskısı bir kitaptı. önemli bir matematikçi. bahsettiği şarabı alkol olarak kabul edip zom olanlara rastlamıştım tv de anma toplantısı yapıyorlardı. plastik bardaklara şarap doldurup. nizmülmülk, hasan sabbah, melikşah bunlar aynı dönemde yaşamış görüşmüş kimseler galiba...

iyş ü nuş şairi demişler. diyenleri sevmem.
'bin veresiye beri dursun'

Aynı zamanda matematikte "x"'i ilk kullanan matematikçidir. Şaraba o başlatmıştı.

Niceleri geldi neler istediler
Sonunda dünyayı bırakıp gittiler
Sen hiç gitmeyecek gibisin değil mi?
O gidenlerde hep senin gibiydiler
Bu dünya kimseye kalmaz bilesin
Er geç kuyusunu kazar herkesin
Tut ki , Nuh kadar yaşadın zor bela
Sonunda yok olacak sen deÄŸil misin ?
ömer Hayyam

Heyyam eger ze bad e mesti xoÅŸ baÅŸ
Ba mahruxi eger ÅŸikesti xoÅŸ baÅŸ